background image

Άρθρα ::: Τιμές και ακρίβεια στην Ελλάδα το 2012

Η Ελλάδα στη διάρκεια του 2011 βρίσκεται στην πρώτη θέση της ΕΕ σε ό,τι αφορά στις τιμές σε γαλακτοκομικά και αυγά με απόκλιση μέχρι και 31,5% σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ, ενώ το 2010 ήταν στη δεύτερη αντίστοιχα. Παράλληλα, σε κατηγορίες βασικών προϊόντων καθημερινής διατροφής όπως λίπη-έλαια, ψωμί-δημητριακά και ψάρια, οι τιμές στην Ελλάδα φαίνεται κατά πολύ να ξεπερνούν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρότι υπάρχει σημαντική εγχώρια παραγωγή στα εν λόγω προϊόντα. Οι μισθοί μειώθηκαν αλλά οι τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών αυξήθηκαν, κάνοντας ακόμα πιο βαρύ το καλάθι της νοικοκυράς. Σύμφωνα με έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Καταναλωτών (ΕΛΚΕΚΑ), το οικογενειακό καλάθι ενός μεσαίου  Ελληνικού νοικοκυριού  σκαρφάλωσε  στα 2.115,11 ευρώ τον Ιούνιο του 2010, ενώ τον Ιούνιο του 2009 κόστιζε 2.010,15 ευρώ. Έχουμε δηλαδή μία αύξηση  104,97 ευρώ , ποσοστό 5%.

* Ακρίβεια: Συνολικά από το 2000 έως και το τρίτο τρίμηνο του 2011 οι τιμές (δείκτης συγκριτικού ύψους τιμών με βάση τον εναρμονισμένο πληθωρισμό) αυξήθηκαν στην Ελλάδα κατά 10,6% περισσότερο από ό,τι στα υπόλοιπα 16 κράτη της Ευρωζώνης. Συγκεκριμένα  από το 2000 έως το 2009  οι τιμές αυξήθηκαν στην Ελλάδα κατά 5,9% περισσότερο, ενώ  η επιπλέον αύξηση από το 2009 και μετά είναι  4,8%.  Στα προς εξαγωγή προϊόντα η κατάσταση είναι χειρότερη, με τις τιμές τους να έχουν  αυξηθεί έως το 2011 κατά 16,9% περισσότερο από τις «ανταγωνίστριες» χώρες της Ευρωζώνης.

* Μισθοί: Το κόστος  εργασίας στο σύνολο της οικονομίας απέχει ελάχιστα από τις επιδόσεις άλλων κρατών, παρά τα όσα λέγονται: ενώ το 2009 απείχε  9,5% από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, πλέον η ψαλίδα έχει κλείσει κατά 5,4% και οδεύει ταχύτατα προς σύγκλιση, λόγω της κρίσης και της ανεργίας που συμπιέζει τις αποδοχές.

ΟΙ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
α) Κατά 19% της ομάδας "Αλκοολούχα ποτά και καπνός", λόγω αύξησης των τιμών των αλκοολούχων και μη σερβιρισμένων ποτών, καθώς και των τιμών των τσιγάρων.
β) Κατά 18% της ομάδας "Μεταφορές", λόγω αύξησης των τιμών στα είδη: αυτοκίνητα, τέλη κυκλοφορίας-διόδια, καύσιμα αυτοκινήτου(βενζίνη), ανταλλακτικά αυτοκινήτου, συντήρηση και  επισκευή αυτοκινήτου-μοτοσικλέτας, υπηρεσίες μεταφορών
γ) Κατά 8% της ομάδας "Στέγαση", λόγω αύξησης των τιμών, κυρίως, του πετρελαίου θέρμανσης, των ενοικίων κατοικιών, των ειδών και υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης κατοικίας, της ύδρευσης αποχέτευσης, του ηλεκτρισμού και των υπηρεσιών κοινοχρήστων
δ) Κατά 5% της ομάδας " Άλλα αγαθά και υπηρεσίες", λόγω αύξησης των τιμών, κυρίως, των κουρείων - κομμωτηρίων, των ειδών ατομικής φροντίδας, των κοσμημάτων-ρολογιών, των ασφαλίστρων αυτοκινήτων και δικύκλων και των τιμών των άλλων υπηρεσιών

Σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη ΕΣΕΕ, οι κύριοι λόγοι της ακρίβειας είναι:

  • 1. Υψηλός ΦΠΑ
    2. Οι πολυεθνικές
  • Οι πολυεθνικές «φουσκώνουν» τις τιμές αλλά και το κόστος προκειμένου να αποφεύγουν τη φορολογία στην Ελλάδα. Οι θυγατρικές στη χώρα μας εισάγουν προϊόντα με τεχνητά υψηλό κόστος, το οποίο μετακυλίεται, μέσω των υψηλών τιμών, στους καταναλωτές.
  • Στρεβλώσεις
    Εμπόδια στην ομαλή διεξαγωγή του εμπορίου προκαλούν οι στρεβλώσεις σε σχετικές με το εμπόριο αγορές όπως στις μεταφορές, εφοδιαστική αλυσίδα (logistics) κ.λπ., οι οποίες, εξαιτίας της ιδιομορφίας τους, εμποδίζουν τον ανταγωνισμό και συμβάλλουν στη διόγκωση των τελικών τιμών, π.χ. απαγόρευση συνδυαστικών μεταφορών νωπών με άλλα προϊόντα.
  • Οι ρήτρες
    «Αγκάθι» είναι οι ρήτρες απαγόρευσης παράλληλων εισαγωγών. Οι λιανέμποροι εξαναγκάζονται από τους προμηθευτές τους να μην αγοράζουν από θυγατρικές τους που βρίσκονται σε άλλες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αλλού όπου ενδεχομένως πωλούν φθηνότερα σε σχέση με την ελληνική αγορά.
  • Η αποθήκευση
    Οι πολεοδομικοί περιορισμοί που εμποδίζουν την εκμετάλλευση των αποθηκευτικών χώρων και λοιπά, γραφειοκρατικά προσκόμματα, π.χ. η δυνατότητα προμήθειας φθηνότερων μεν καυσίμων από το εξωτερικό αλλά υπό την αυστηρή προϋπόθεση της ύπαρξης δεξαμενών αποθήκευσης που θα προσφέρει απρόσκοπτα καύσιμα για χρονικό διάστημα 60 ημερών.
  • Καρτέλ
    Η ολιγοπωλιακή διάρθρωση της αγοράς χονδρικού και λιανικού εμπορίου με μυστικές συμφωνίες, με πιο πρόσφατο παράδειγμα το «καρτέλ» στην αγορά κοτόπουλου που εντόπισε η Επιτροπή Ανταγωνισμού ή το καρτέλ στο χονδρεμπόριο των νωπών οπωροκηπευτικών σύμφωνα με τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου.
  • 7. Περιθώρια κέρδους
    Η διατήρηση υψηλών περιθωρίων κέρδους, σύμφωνα με την Έκθεση του διοικητή της ΤτΕ για το 2011. Το ίδιο συμπέρασμα συνάγεται και από τις προβλέψεις για τη διετία 2012-2013».
  • Τα καύσιμα
    Η μεγάλη εξάρτηση από τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου και αδυναμία των ελληνικών αρχών για την πάταξη του λαθρεμπορίου καυσίμων, με επιβάρυνση στην τελική τιμή σε σειρά προϊόντων όπου τα καύσιμα χρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη,
  • Οι εκπτώσεις και ο λαθος υπολογισμος αντικαταστασης
    Επίσης, η εσφαλμένη επιλογή των ταχέως και βραδέως κινούμενων εμπορευμάτων, οδηγεί σε λάθος υπολογισμό αντικατάστασης και σωστού ποσοστού κέρδους.
  • Τιμολόγια ΔΕΚΟ
    Η πτώση του μισθολογικού κόστους αλλά και των ενοικίων αντισταθμίστηκε πλήρως, από την αύξηση των τιμολογίων των ΔΕΚΟ και από την άνοδο των επιτοκίων δανεισμού.
  • Έλλειψη ρευστότητας
  • Η παύση των πιστώσεων που επιβλήθηκε στις ελληνικές εισαγωγικές επιχειρήσεις από τους προμηθευτές τους στο εξωτερικό, τις υποχρέωσε να προπληρώνουν μετρητοίς τα προϊόντα που εισάγουν.
  • «Παζάρια»
    Η αδυναμία πλήρους αποτύπωσης της ελληνικής πραγματικότητας, αφού σε πολλές περιπτώσεις λαμβάνουν χώρα άτυπες εκπτώσεις και «παζάρια» του υψηλού ΦΠΑ, στο ταμείο πριν από την έκδοση της απόδειξης, ανάλογα μάλιστα και με τον τρόπο πληρωμής,
  • Τα ποσοστά
    π.χ. πώς καθορίζεται το ποσοστό κέρδους στα φάρμακα.
  • Χωρίς μελέτη
    Η έλλειψη μελέτης «ελαστικότητας» μείωσης της ζήτησης και η μη έγκαιρη αξιολόγηση της καταγραφής των επιπτώσεων από την τρόικα, διαμόρφωσε τις τιμές σε πολλούς κλάδους του εμπορίου χαμηλότερα από τις τιμές του τέλειου ανταγωνισμού, ενώ στα τρόφιμα και στα είδη πρώτης ανάγκης περισσότερο κοντά στις τιμές μονοπωλίων..

Προτασεις :

  • Κάρτα Senior citizen με οφέλη στις συγκοινωνίες , στα καταστήματα , στις ΔΕΚΟ .
  • Συνεργασία με τα επιμελητήρια ώστε αυτά να παροτρύνουν τα μέλη τους να μειώσουν τις τιμές ή να χορηγούν εκπτώσεις στους συνταξιούχους ,
  • Μείωση του ΦΠΑ στα είδη πρώτης ανάγκης,
  • Έλεγχος στις τιμές των καταστημάτων λιανικής πώλησης,
  • Ελεύθερη πρόσβαση των επιχειρήσεων σε άλλες πηγές εφοδιασμού πέραν των καρτέλ ,
  • κίνητρα για δημιουργία αποθηκευτικών χώρων ,
  • Άμεση πρόσβαση των καταναλωτών στους συνεταιρισμούς και στους παραγωγούς

Θεόδωρος Κοκκορης
16/10/2012